1

بررسي تأثير منابع انساني در برنامه‌ريزي و مديريت

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان پروژه‌هاي عمراني EPC

مقدمه:

يکي از متداولترين مسايل پروژه‌هاي عمراني مشکل تأخير پروژه و هزينه ناشي از آن مي‌باشد. اتمام به‌موقع و باهزينه ‌پيش‌بيني شده هر پروژه يا طرح از جمله معيار‌هاي اصلي موفقيت آن محسوب مي‌گردد.

لذا براي انجام به‌موقع و با هزينه پيش‌بيني شده طرح و اجتناب از ضرر و زيان ناشي از تأخيرات و افزايش هزينه‌ها، راهي جز بررسي و شناخت عوامل تأثيرگذار در پروژه‌ها نيست و با توجه به اين موضوع و شتاب جهان امروز شناخت عامل انساني پروژه به‌عنوان يکي از عوامل اصلي هزينه و زمان در برنامه‌ريزي و مديريت اجرا بسيار تأثيرگذار در زمان و هزينه‌هاي پروژه‌ها خواهد بود.

هزينه جبران تأخير پروژه از برنامه زمان‌بندي يا هزينه تسريع مدت اجراي آن، باگذر از هر مرحله و ورود به مرحله بعدي با شتاب بيشتري نسبت به مراحل قبلي افزايش مي‌يابد. لذا در فضاي رقابتي جهان امروز که بنگاه‌هاي اقتصادي را ناگزير به چاره انديشي و اتخاذ سياست‌هاي مناسب مي‌کند. کارگاه‌هاي عمراني به‌عنوان يک بنگاه اقتصادي از اين قاعده مستثني نبوده و به‌دليل پيچيدگي وسعت چشمگير خود در معرض آسيب بيشتري قرار دارند که در اغلب مواقع پايين بودن کارايي شيوه مديريت پروژه عامل اصلي به شمار مي‌رود.

 لذا کارگاه‌هايي مي‌توانند در محيط رقابتي امروز ادامه دهند که نيروي انساني را به‌عنوان يکي از منابع بطور مؤثر شناسايي و تجزيه و تحليل کنند. همچنين ضرورت براي مطالعات تجربي بيشتر روي مفهوم منابع انساني وجود دارد، زيرا بيشتر نوشتجات و مقالات موجود، ماهيت تئوري دارند.

  • بيان مساله

با توجه به مقدمه مي توان مساله مورد بررسي را اين صورت بيان کرد:

   هدف کلي از انجام اين تحقيق بررسي و شناسايي دقيق يکي از عوامل داخلي تأثيرگذار بر هزينه و تأخير پروژه‌ها بخصوص پروژه‌هاي عمراني (شرکت راه‌آهن ج.ا.ا به عنوان مثال کاربردی)  تحت عنوان منابع انساني مي‌باشد. تا بتوان با ارائه راهکار‌هاي مناسب دراين زمينه عامل حرکت پروژه با هزينه وزمان مناسب ايجاد گردد. در ضمن کليه عوامل و ارکان پروژه‌ها، خصوصاً مديريت وکارشناسان شرکت راه‌آهن ج.ا.ا مي‌توانند از نتايج ويافته‌هاي اين پروهش بهره‌مند شوند.

  • نوآوري تحقيق

اين تحقيق به گونه اي است که از 2 باب متمايز با تحقيقات ديگرمي باشد:

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمانماهيت تجريي تحقيق: که عوامل مختلف منابع انساني براي اولين بار در پروژه هاي ساخت در حال اجرا در ايران بيان مي شود.

اولويت بندي عوامل مختلف منابع انساني در پروژه هاي ساخت در حال اجرا در ايران (پروژه هاي عمراني شرکت راه آهن ج.ا.ا).

  • فرضيه تحقيق

1)     فرضية اهم

       با توجه به عدم اتمام بموقع پروژه‌هاي عمراني و هزينه‌هاي مازاد متحمل شده بر دستگاه اجرايي ناشي از تأخيرات بوجود آمده ، نقش منابع انساني بعنواني يکي از منابع و شاخص‌هاي هزينه در کارگاه‌ها در کاهش هزينه و تأخيرات پروژه موثر می باشد.

2)     فرضيات فرعي

1- توجه به تأمين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

2- توجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

3- توجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

4- توجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

5- توجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

6- توجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

7- توجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

  • اهداف تحقيق

1) اهدف اصلي

  1. شناسائي عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي ناشي از هزينه‌هاي منابع انساني در پروژه‌ها
  2. ارائه تصويري روشن و شفاف از عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي منابع انساني در پروژه‌ها بر اساس مستندات
  3. شناسائي شرايطي كه عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي منابع انساني در پروژه‌ها برآن استوار است

2) اهدف فرعي

  1. ارائه اطلاعات به مسئولين و متوليان امر جهت تدوين برنامه‌هاي پيشگيرانه در اين خصوص
  2. ارائه پيشنهاد‌هاي مبتني بر يافته‌‌هاي پژوهش و كاربردعملي آنها در شرکت راه‌آهن ج.ا.ا
  3. ارائه پيشنهاد‌هاي مبتني بر يافته‌‌هاي پژوهش و كاربرد عملي آنها در ديگر شرکت‌ها و سازمان‌هاي کشور
  4. ارائه پيشنهاد‌هاي مبتني بر يافته‌‌هاي پژوهش و كاربرد عملي آنها براي محقق بعدي
  •  روش تحقيق

روش تحقيق بر اساس هدف در زمره تحقيقات کاربردي قرار مي‌گيرد، بر اساس چگونگي بدست آوردن داده‌‌هاي مورد نياز با توجه به اينكه تحقيق حاضر به جمع‌آوري اطلاعات براي پاسخ به سؤالات مربوط به وضعيت فعلي مي‌پردازد. لذا روش تحقيق به كار رفته در اين طرح، روش توصيفي مي‌باشد.

تحقيقات توصيفي را مي‌توان به پنج دسته پيمايشي، همبستگي، اقدام پژوهي، بررسي موردي، تحقيق علمي– مقايسه‌اي تقسيم نمود.

بنابراين روش تحقيق در اين بررسي توصيفي از نوع پيمايشي مي‌باشد.

جامعه آماري : در اين پژوهش، جامعه مورد بررسي ما عبارتست از كليه مديران اجرايي و ناظران پروژه مي‌باشند. روش نمونه گيري و حجم نمونه : حجم نمونه بر اساس فرمول زير 70 نفر تعيين گرديده.

که در ابتدا با استفاده از نمونه گيري طبقه اي نسبي جامعه آماري خود را که شامل كليه مديران اجرايي و ناظران پروژه مي‌باشند را تقسيم مي کنيم و سپس بر اساس نمونه گيري تصادفي عمل مي کنيم . در زير از روش نمونه گيري کوکران با توجه به محدود بودن حجم جامعه استفاده ميشود.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

قلمرو موضوعي تحقيق:  شناسايي عوامل تأثيرگذار يعني، عواملي چون اهميت و نقش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي پروژه، اهميت و نقش نيروي انساني در کاهش زمان و هزينه پروژه، برنامه‌ريزي منابع انساني پروژه در کارگاه‌ها، برآورد نيروي انساني مورد نياز پروژه در مقاطع مختلف کارگاهي و تأمين نيروي انساني پروژه درپروژه‌هاي عمراني شرکت راه‌آهن ج.ا.ا مي‌باشد.

قلمرو مکاني تحقيق:   قلمرو مکاني و محدودة مكاني آن پروژه‌هاي عمراني در سراسر شبکه ريلي کشور مي‌باشد.

  • روش هاي جمع آوري اطلاعات
  1. منابع اوليه: استفاده از پرسشنامه به عنوان ابزار اصلي جمع آوري اطلاعات در اين پژوهش استفاده گرديده و افزون بر آن مصاحبه با مديران اجرائي و ناظران پروژه به منظور تهيه و تنظيم پژوهش حاضر جهت افزايش تجارب و اطلاعات محقق صورت پذيرفته است  وهمچنين استفاده از نظرات اساتيد محترم و کارشناسان .
  2. منابع ثانويه: استفاده از کتب  و مقالات معتبر ، بررسي اسناد و مدارک ، و پايان نامه هاي مرتبط ، منابع اينترنتي و سايتها در زمينه موضوع پژوهش مورد نظر 
  • آزمون‌هاي مورد استفاده

هر وقت بخواهيم يك ادعا يا فرضيه‌اي را بر مبناي حمايت قوي از رويداد‌هاي نمونه توجيه كنيم، مسأله ما آزمون فرض‌ها ناميده مي‌شود. بطور كلي هدف از آزمون فرض‌هاي آماري اين است كه تعيين كنيم آيا ادعا يا نظريه‌اي كه درباره ويژگي يك جامعه يا پارامتر وجود دراد، قوياً توسط اطلاعات بدست‌آمده ازداده‌هاي نمونه تأييد مي‌شود.

  • پيشينه تحقيق

از آن جایی که پیشینه ی این تحقیق بسیار مفصل است و حجم آن از ظرفیت استاندارد مقاله بیشتر می باشد فقط به بیان چند مورد از  جدید ترین تحقیقات در این حوضه بسنده می شو

  • پروژه­هاي EPC

پروژه هايي که به روش EPC انجام مي پذيرند ويژگي هاي اجرايي خاصي دارند . کانون اين ويژگي ها در برنامه ريزي ، کنترل و سرعت بخشيدن فعاليتهاي همزمان و حفظ کيفيت اجرا قرار دارد. در مديريت پروژه براساس روش قراردادي  EPC مسئوليت طراحي و اجراء  بطور كامل بر عهدة‌ پيمانكار اصلي است بقسمي كه بعد از تكميل پروژه،اصطلاحاٌ كارفرما فقط با چرخاندن يك كليد ميتواند بهره‌برداري از تسهيلات اجرا شده را آغاز نمايد. در اين حالت كارفرما يا مشاورين او فقط در فرايند مناقصه و نظارت عاليه بر كار پيمانكار دخالت خواهد داشت. EPC‌ حد اعلاي سپردن مسئوليت طراحي و اجرا به پيمانكار را تداعي مي‌نمايد. بنابراين نيازي نيست كه مشخص شود آيا يك نقيصه بدليل طراحي غلط بوده يا از اجراي ضعيف ناشي شده است.

استفاده از روش EPC ‌درگيري كارفرما را در فرايند طراحي و اجراء در مقايسه با ساير روشهاي قراردادي به مقدار قابل ملاحظه‌اي كاهش داده و نقش او بطور عمده، مديريت قرارداد و بسته به مفاد پيمان EPC كليد در دست مرور و يا تائيد كارهاي طراحي خواهد بود.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

تلفيق مسئوليتهاي طراحي با اجراء همچنين امكان كاهش زمان كلي تكميل پروژه يا به عبارتي اجراي سريع را ميسر مي‌سازد بعلاوه با فراهم ساختن امكان طراحي واجراي اقتصادي ميتوان هزينه‌هاي پروژه را كاهش داد.

ساختار EPC

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

1) علت‌ پيش‌رفتن‌ بازار كار به‌ سوي‌ قراردادهاي‌ EPC

اولين‌ دليل‌ اطمينان‌ كارفرما يا صاحب‌ كار از مبلغ‌ نهايي‌ و زمان‌ قطعي‌ پايان‌ كار است‌. تغييرات‌زمان‌ در پروژه‌هايي‌ كه‌ به‌ روش‌ EPC اجرا مي‌شوند بسيار كم‌ است‌ زيرا جريمه‌هايي‌ درنظر گرفته‌ شده ‌براي‌ طرفين‌ در قرارداد زيادند.‌در قراردادهاي‌ نوع‌ EPC اين‌ جريمه‌ها واقعاً اجرا مي‌شوند و طرفين‌ همگي‌ دنبال‌ آن‌ هستند كه‌ آن‌ را پرداخت‌ نكنند. در زماني‌ كه‌استفاده‌ از سرمايه‌ خصوصي‌ در ‌ تامين هزينه پولى ‌ مطرح‌ است‌، قطعاً بايد از قراردادهاي‌  نوع‌ EPC استفاده‌كرد. يكي‌ از موارد ديگري‌ كه‌ در EPC وجود دارد، جلوگيري‌ از لوث‌ مسئوليت‌ و تقسيم‌ كار است‌. اصولاً در قراردادهاي‌ نوع‌ EPC مسئوليت‌ از يك‌ مؤسسه‌ خواسته‌ مي‌شود و به‌ عبارت‌ ديگر مسئوليت ‌تكه‌تكه‌ نمي‌شود. در نتيجه‌ مسئوليت‌ در عملكرد، آزمايش‌ و كارايي‌ و تجهيزات‌ به‌ طور كامل‌ برعهده‌پيمانكار است‌. EPC مخصوصا در سال هاي اخير مورد توجه جدي كارفرمايان دولتي قرار گرفته است.

2) اهداف اصلي استفاده از روش EPC

  1. كوچك كردن دستگاه اداري و اجرايي كارفرما با واگذاري تمام كارهاي پروژه به پيمانكار
  2. كاهش هزينه هاي پروژه با ايجاد رقابت بين پيمانكاران EPC 
  3. كاهش زمان پروژه با همپوشاني مراحل E و P و C
  4. واگذاري مسئوليت كل پروژه به پيمانكار و در نتيجه استفاده كارفرما از نيروهاي خود در تعداد بيشتري از پروژه ها
  5. مشخص شدن قيمت كل پروژه و بستن بودجه مربوطه قبل از اجراي آن
  6. مسدود كردن راه هاي ادعاهاي مالي ناصحيح پيمانكاران اجرايي

نظام هاي مختلفي جهت اجراي پروژه ها در کشور وجود دارد که شامل پيمان اماني ، روش سنتي سه عاملي ( Design – Bid – Built ) ، طرح و ساخت دو عاملي ، مديريت اجرا و پيمانکاري مديريت است.

نظام مورد استفاده در کشور عمدتاٌ بصورت سه عاملي طراحي ، مناقصه ، ساخت بوده است که در حال حاضر مطابق سياست­هاي دولت اخيراٌ به سمت اجراي پروژه به روش دو عاملي طرح و ساخت سوق يافته است.

3) مشکلات اجرايي EPC در طرح هاي داخلي

اصولا در کشور ما اجراء پروژه هاي بزرگ به روش EPC  مسائل و مشکلات خاصي داشته که به اهم آنها اشاره مي­گردد:

  1. فقدان دانش مديريت پروژه
  2. فقدان پيمانکاران عمومي
  3. تغييرات و نوسانات زياد
  4. ضعف سيستم مالي کشور

1) آزمون فرضيه اول پژوهش

   توجه به تأمين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به تأمين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به تأمين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد.

                                   شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

تأثيرتوجه به تأمين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

431

95. 78

0. 60

000

گروه 1

60 >

19

4. 22

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

450

100. 00

 

 

   از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و بايستي اذعان نمود که 95.78درصد از پاسخ دهندگان توجه به تامين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

2) آزمون فرضيه دوم پژوهش

   توجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد.

تأثيرتوجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

502

97. 86

0. 60

000

گروه 1

60 >

11

2. 14

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

513

100. 00

 

 

   از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و بايستي اذعان نمود که 86. 97 درصد از پاسخ دهندگان توجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

3) آزمون فرضيه سوم پژوهش

   توجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد.

تأثيرتوجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

251

96. 54

0. 60

000

گروه 1

60 >

9

3. 46

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

260

100. 00

 

 

از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و بايستي اذعان نمود که 54. 96 درصد از پاسخ دهندگان توجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

4) آزمون فرضيه چهارم پژوهش

توجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد

تأثيرتوجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

700

98. 73

0. 60

000

گروه 1

60 >

9

1. 27

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

709

100. 00

 

 

 از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و به بايستي اذعان نمود که 73. 98 درصد از پاسخ دهندگان توجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه در اين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

5) آزمون فرضيه پنجم پژوهش

توجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد.

تأثيرتوجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

254

98. 83

0. 60

. 000

گروه 1

60 >

3

1. 17

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

257

100. 00

 

 

از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و به بايستي اذعان نمود که 83. 98 درصد از پاسخ دهندگان توجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

6) آزمون فرضيه ششم پژوهش

توجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد.

تأثيرتوجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

188

96. 41

0. 60

. 000

گروه 1

60 >

7

3. 59

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

195

100. 00

 

 

   از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و به بايستي اذعان نمود که 41. 96 درصد از پاسخ دهندگان توجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

7)     آزمون فرضيه هفتم پژوهش

توجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

HO: توجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير ندارد.

H1: توجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت تأثير دارد.

تأثيرتوجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت

گروه ها

دسته

تعداد

احتمال مشاهدات

احتمال آزمون

سطح معني داري

گروه 2

60 ≤

514

98. 85

0. 60

. 000

گروه 1

60 >

6

1. 15

 

 

جمع کل

مورد پاسخ

520

100. 00

 

 

   از آنجاييکه در سطح اطمينان (95%) سطح معني داري کوچکتر از سطح خطا گرديده است بنابراين در سطح اطمينان (95%) فرضHO  رد مي شود و فرض H1   تاييد مي گردد و به بايستي اذعان نمود که 85. 98درصد از پاسخ دهندگان توجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت را مؤثر مي‌دانند.

شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

  • اولويت بندي ميزان تأثير هر يک از فرضيات با استفاده از آزمون آناليز واريانس

گزينه انتخاب شده

رتبه

تعداد نمونه

ميانگين

انحراف معيار

خطاي استاندارد

تأمين نيروي انساني

1

520

1. 988462

0. 106899

0. 004688

انگيزش نيروي انساني

2

257

1. 988327

0. 107619

0. 006713

استخدام نيروي انساني

3

709

1. 987306

0. 112029

0. 004207

ارزيابي عملکرد نيروي انساني

4

513

1. 978558

0. 144996

0. 006402

برنامه‌ريزي نيروي انساني

5

260

1. 965385

0. 183156

0. 011359

سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني

6

195

1. 964103

0. 186513

0. 013356

آموزش نيروي انساني

7

450

1. 957778

0. 20132

0. 00949

 

  • نتيجه­ گيري سؤالات تحقيق

رديف

فرضيه

نتيجه

1

توجه به تأمين نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

2

تأثيرتوجه به انگيزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

3

تأثيرتوجه به استخدام نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

4

تأثيرتوجه به ارزيابي عملکرد نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

5

تأثيرتوجه به برنامه‌ريزي نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

6

تأثيرتوجه به سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

7

تأثيرتوجه به آموزش نيروي انساني در مديريت وبرنامه‌ريزي و نتيجتا” در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است.

تأييد

  • نتايج بدست آمده از رتبه­بندي ابعاد و عوامل هفت‌گانه

تأمين نيروي انساني بيشترين رتبه و آموزش نيروي انساني کمترين رتبه را بدست آورده است. انگيزش نيروي انساني، استخدام نيروي انساني، ارزيابي عملکرد نيروي انساني، برنامه‌ريزي نيروي انساني، سيستم‌هاي اطلاعات نيروي دررده­‌هاي بعدي قرار دارند. بدين ترتيب سؤال دوم نيز پاسخ داده مي‌شود.

 شرکت مهندسین مشاور سیستم های مدیریتی راژمان

  • نتايج بررسي ارتباط بين سابقه کار پاسخگويان و عوامل هفت گانه:

 بين سابقه کار و سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني ارتباط معني داري و معکوسي وجود دارد بدين معني که کساني که سابقه کار بيشتري دارند سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني را به عنوان عامل انساني کم اهميتري مي­دانند و کساني که سابقه کمتري دارند سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني را عامل انساني بااهميتي مي­دانند، اما در موارد ديگر ارتباط معناداري بين سابقه کار و عوامل هفت گانه وجود ندارد.

  • نتيجه گيري کلی   

عوامل مختلف نيروي انساني که در مديريت وبرنامه‌ريزي و به تبع آن در کاهش زمان و هزينه پروژه در شركت راه‌آهن ج.ا.ا بمنظور استقرار مديريت و کنترل پروژه دراين شرکت مؤثر است عبارتند از:(که پاسخ به سوال يک تحقيق مي باشد.)

توجه به تأمين نيروي انساني، انگيزش نيروي انساني، استخدام نيروي انساني، ارزيابي عملکرد نيروي انساني، برنامه‌ريزي نيروي انساني، سيستم‌هاي اطلاعات نيروي انساني، آموزش نيروي انساني

ومهمترين عوامل نيروي انساني، توجه به تأمين نيروي انساني، انگيزش نيروي انساني مي باشند که اگر در شركت راه‌آهن ج.ا.ا تحقق يابند سبب کاهش درزمان و هزينه پروژه ها مي گردد.

  •  محدوديت‌‌هاي پژوهش

محدوديت‌هاي انجام اين پژوهش عبارتنداز:

1-نبود آمار و اطلاعات کافي در زمينه شناخت عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي پروژه‌هاي عمراني در سراسر شبکه ريلي کشور و بروز نبودن اطلاعات و آمارموجود.

2- تعداد زياد متوليان امر درگير با شناسائي عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي پروژه‌هاي عمراني در سراسر شبکه ريلي کشور.

3- عدم هماهنگي بين ادارات و واحد‌ها که متولي و درگير با شناسائي عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي پروژه‌هاي عمراني در سراسر شبکه ريلي کشور.

4- عدم اطلاع کافي مجريان درگير با شناسائي عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي پروژه‌هاي عمراني در سراسر شبکه ريلي کشور از کم وکيف اين امر خطير و بسيار حساس.

5- عدم همکاري مجريان و متوليان درگير با شناسائي عوامل مؤثر در ايجاد تأخيرات و افزايش هزينه‌هاي پروژه‌هاي عمراني در سراسر شبکه ريلي کشور بامحققين درخصوص ارائه اطلاعات وآمار.

6- نبود مطالعات مشابه در اين زمينه.

  • پيشنهادات

 توسعه روزافزون جامعه صنعتي و اجبار انكارناپذير براي حركت همگام با فناوري روز و اقتصاد جهاني، نيازمندي‌‌هاي جديدي را فراروي سازمان‌‌ها و شرکت‌‌ها قرار داده است. توسعه سازمان‌‌ها و افزايش فعاليت‌‌هاي آنان، برنامه‌ريزي و نظارت مطلوب‌تر و اتخاذ تصميم‌‌هاي مطمئن‌تر و مؤثرتري را ايجاب مي‌كند. به همين دليل، رسيدن به اين هدف سازمان‌‌ها را برآن داشته است تا با بررسـي و تحليل دقيق فرآيندها، ساختار و عملکرد واحد‌هاي خود، قوت‌‌ها و ضعف‌‌هاي موجود را شناسايي و نسبت به رفع مشكلات و بهينه‌سازي فرآيند‌ها اقدام نمايند.

امروزه مديران با ارائه تکنيک‌‌ها و روش‌‌هاي بهينه و به‌روز، نقشي اساسي در ارتقــاء سطح عملکرد اجــرايي و علمــي سازمان‌‌ها و پيشبـرد اهداف عاليه سازماني ايفا مي‌نمايند. شرکت‌هاي مختلف با فعاليت در اين عرصه و با چنين رويکردي توانسته‌اند عملکرد خوبي از خود بر جاي گذارد و با بهره‌گيري از آخرين دستاورد‌هاي علمي و استاندارد‌هاي بين المللي به جايگاه مناسبي در بين شرکت‌هاي مذکور دست يابد.

  •  پيشنهادات به شركت راه‌آهن ج.ا.ا

1- با تجزيه وتحليل­هاي انجام شده در پروژه هاي شرکت راه آهن ج.ا.ا مي­توان توجه به تامين، انگيزش و استخدام نيروي انساني را به عنوان مهمترين عوامل مديريت منابع انساني در پروژه ها معرفي کرد که تحقق آنها به مفهوم مديريت منابع انساني در پروژه هاي شرکت راه آهن ج.ا.ا دلالت مي کند. لذا در اين راستا به مديران پروژه پيشنهاد داده مي­شود که در جهت  تحويل پروژه به ذينفعان  توجه و نيل به ارزش­هاي فوق را سر لوحه کار خود قرار دهند.

2- پيشنهاد مي‌گردد که با توجه به سرعت تغييرات محيطي در سازمان و نيز دقت و توجه به آنها بازنگري در شرح وظايف پرسنل بصورت مرتب و سيستماتيک انجام گردد.

3- پيشنهاد مي‌گردد با توجه به اين که انگيزش نيروي انساني از رتبه بالايي در بين افراد شاغل در پروژه­هاي شرکت راه آهن ج.ا.ا برخوردار است انگيزش و رضايت شغلي، با طراحي نظام بهينه توزيع تسهيلات رفاهي ساماندهي  شده، تا اجرا و استقرار آن و همچنين تنظيم مکانيزم لازم براي سنجش‌هاي ادواري رضايت شغلي و اتخاذ تدابير مناسب در اين زمينه، بتواند موجبات بهبود و بالندگي کارکنان را فراهم نمايد.

  • پيشنهادات به محقق آتي

1- اين تحقيق رادر مکان­هاي مختلف با فرهنگ­هاي متفاوت انجام داده يا در پروژه هاي طراحي و مهندسي (Engineering)و همچنين پروژه­هاي تامين و تدارکات (Procurement) و يا پروژه هاي ساخت  (Construction) بصورت جداگانه به کار برد تا مشخص شود مهمترين عوامل منابع انساني در اين  پروژه­ها کدامند تا بتوان دانش موجود در اين  رابطه را گسترش داد و در طول پروژه توجه به آن عوامل را سرلوحه اجراي پروژه قرار داد.

2- محقق آتي با انجام مهندسي مجدد در شرکت راه آهن ج.ا.ا ساختار سازماني و بهبود  روشها، ضمن بازنگري ساختار سازماني و ارائه الگوهاي مناسب با مقتضيات سازمان، رويکرد جديدي براي سازماندهي منابع انساني با توجه به نتايج تحقيق فوق داشته باشد.

در پايان اميدوارم كه در نتيجه بكاربست چنين تحقيقاتي، هر چند كوچك ولي گامي مؤثر در ايجاد نظام مديريتي كارآمد و مؤثر (بهره‌ور به تمام معنا) منطبق بر خواست مردم (هرآنچه آنها مي‌ خواهند) تدوين و مورد عمل قرار گيرد.

نویسنده :نوید قربانی